نگارش زبان فارسی به خط لاتین

[رامین۴۳]

دبیره (خط) فارسی 

بسیاری خط و الفبای زبان پارسی را عربی می‌دانند، برای دفاع از هویت ایرانیِ این خط به چند تفاوت چون چهار حرف “پ، ژ، گ، چ” و یا سرکش حرف “ک” در فارسی که در عربی نیست و شکل نگارش “ه” و ”ی” پارسی اشاره کرده‌اند. اگر معتقدید اعراب این خط را پیش از اسلام داشته‌اند به این پاسخ دهید که اعراب این رسم‌الخط را از کجا آورده‌اند؟ هیچ نمونه خطی حتی یک مورد از این منطقه یافت نشده است و هیچ نشانه‌ای تا امروز از وجود خط و سواد از اعراب حجاز به دست نیامده است. اعراب شمال عربستان که در مجاورت تمدن‌های میان‌رودان بوده‌اند دو نوشته با قدمت ۲۰۰۰ ساله یافت شده است. 

ویرایش و بهسازی دبیره فارسی تاریخی هزار ساله دارد از حمزه اصفهانی تا ابوریحان و این اواخر نیز آخوندزاده و... که برخی بر اشکلات این دبیره اشاره و برخی نیز پیشنهاد دبیره جدیدی را داده اند. مواردی مثل جدانویسی و حذف برخی حروف و یا گاهی یک خط کاملاً جدید پیشنهاد شده است. استفاده از خط لاتین به جای خط فارسی کنونی نیز کم سابقه نیست (بخصوص با توجه به تغییر خط در ترکیه) و حداقل در دوران من دو شیوه (eurofarsi و new persian ) در این زمینه توسط افراد یا نهادهای مختلفی پیشنهاد شده بود که البته مورد استقبال قرار نگرفت. 

این دبیره از خط لاتین الهام گرفته است و دلیل آن این است که این خط در طی صدها سال پیشرفت داشته و نرم تر و ساده تر شده است. در این خط از آواشناسی و واج‌شناسی فارسی استفاده شده است هرچند آنرا به شکل ساده تر و عمومی تر مدنظر قرار داده ام. ما در دبیره فارسی حروفی داریم (مانند ق غ) که نماینده برخی واج ها هستند هرچند در برخی نقاط کشور کم و بیش تفاوت برخی از آنها را متوجه می شوند اما بطور کل اکثر فارسی زبانان متوجه تفاوت آنها نشده یا در صحبت هایشان این تفاوت مشخص نیست. همچنین واکه هایی (مصوت‌) داریم که ممکن است در گویشهای مختلف کمی متفاوت بیان شوند و یا در آوانگاری فارسی متفاوت باشند( بطور مثال تلفظ کسره در واژه "چه") که باز آنچنان نیست که حتی افراد عادی متوجه آن شوند. بنابراین سعی بر ساده سازی آواشناسی و واج شناسی فارسی شده است.

 

لاتین‌نویسی فارسی (به لاتین‌نویسی: Lātinnevisiye Pārsi) نوشتن زبان فارسی به الفبای لاتین است، همچنین با نام فینگلیش (فارسی + English) نیز شناخته می‌شود.

در دو سدهٔ گذشته، به دلایل فراوانی شیوه و ساختار خط لاتین برای زبان فارسی پیشنهاد شده است. اولین بیان‌کنندهٔ این ایده میرزا فتحعلی آخوندزاده بود که در صدر مشروطیت رساله‌ای نیز در این راستا نوشت، اما مورد استقبال قرار نگرفت.