سینما نفت آبادان

[نیلوفر]

سینما نفت آبادان

آبادان که قبل از انقلاب بیشترین سینما را بعد از تهران داشت، به شهر سینماها معروف بود. سینما نفت آبادان که در سابق آن را تاج نامگذاری کرده بودند، یادگاری از دوران گذشته و معماری انگلیسی در این شهر است. این سینمای بزرگ که با نما و معماری جذاب خود سال‌های سال در دل این شهر گرم جا خوش کرده، از دیدنی‌های معروف شهر آبادان است. در این مقاله می‌خواهیم به سفری تاریخی رفته و از داستان پشت آجرهای قرمز رنگ سینما نفت آبادان حرف بزنیم.

آنچه از سینما نفت آبادان نمی دانید!

 

تعداد سینماها در آبادان، قلب سیاه و نفتی ایران، در سال‌های پیش از انقلاب با تهران رقابت می‌کرد. سینما نفت نیز از قدیمی‌ترین سینماهای این شهر بود که به دلیل ظاهر جذاب با آجرهای قرمزرنگ خود جایگاهی ویژه بین مردم داشت.
ساخت این بنای عظیم قبل از جنگ جهانی دوم در دوره پهلوی اول آغاز شد. در آن زمان این سینما با عنوان "تاج" نامگذاری شد و بعد از انقلاب تغییر نام داد. عمر این سینمای بزرگ با پالایشگاه‌های نفت آبادان برابری می‌کند و اثری از انگلیسی‌ها منطقه "بریم" در آبادان است. در آن زمان بیشتر کارکنان رده بالای پالایشگاه نفت از انگلستان بودند و کارکنان هندی و ایرانی در رده‌های پایین‌تر قرار داشتند.
انگلیسی‌ها در محله "ابو ابراهیم" که به اختصار به آن "بریم" می‌گفتند؛ اسکان داشتند و بعد از اتمام کارهای ساختمانی پالایشگاه و بهره‌برداری از آن، به فکر ساختن سینمایی بزرگ و مجلل افتادند. طراحی، ساخت و حتی آجرهای نسوز قرمزرنگ سینما همگی از انگلستان است.
در نهایت سینما تاج آبادان در سال 1323 افتتاح شد، اما در آن زمان مردم عادی اجازه استفاده از سینما را نداشتند و این بنا مخصوص کارکنان پالایشگاه نفت بود. در این سینما اغلب فیلم‌های زبان اصلی پخش می‌شد و بعدها هفته‌ای یک‌بار یک فیلم فارسی هم در جدول پخش آن به‌چشم می‌خورد.

 

علاوه بر نمایش فیلم، سینما نفت آبادان محل برگزاری انواع نمایش‌ها، کنسرت‌ها و جُنگ‌های شادی برای رؤسا و کارکنان شرکت نفت بود.

 

معماری سینما نفت آبادان

سینما تاج آبادان که بعدها به نفت تغییر نام داد، توسط معماری اسکاتلندی به نام جیمز مالیسن ویلسن (James Mollison Wilson) و به سبک آرت دکو طراحی شد.
انگلیسی‌ها که در ابتدای ورود، آپارات کوچکی همراه خود آورده و سینمای روباز خاصی طراحی کرده‌بودند، بعد از ساخت انواع خانه‌ها، بیمارستان‌ها، باشگاه‌ها و سایر امکانات رفاهی، ساخت سینما تاج را در محله بوارده جنوبی آغاز کردند.
برای ساخت این بنا آجرهای مخصوصی به نام آجر لندنی از انگلستان آورده شد که ظاهری قرمزرنگ داشتند. معماری بنا به خوبی ویژگی‌های معماری انگلیسی را نشان می‌دهد. نمای بیرونی سینما نفت آبادان همچون شیری است که روی پاهای خود نشسته و به همین دلیل از آن به عنوان نگهبان شهر یاد می‌کردند. بسیاری نیز باور دارند ظاهر بیرونی سینما یادآور کلاه ملکه انگلستان است. ساختمان‌های اطراف سینما نیز که یادگاری از دوران زندگی انگلیسی‌ها در این محله است، همگی با معماری انگلیسی ساخته‌شده و ظاهری جذاب دارند.

سینما تاج که با گنجایش 1178 نفر تأسیس شد، در تاریخ 10 دی‌ماه سال 1381 به عنوان یکی از آثار ملی ایران با شماره ثبت 7042 به ثبت رسمی رسید.

 

راه‌های دسترسی به سینما نفت آبادان

آدرس: استان خوزستان، شهر آبادان، فلکه سینما نفت
سینما نفت آبادان در جنوب این شهر و محله بوارده جنوبی قرار گرفته است. نام این محل در واقع از صاحب عرب آن در گذشته گرفته‌شده که "ابو ورده" نام داشت. محله بوارده که به دو بخش جنوبی و شمالی تقسیم می‌شود در گذشته محل زندگی کارکنان ایرانی و هندی پالایشگاه نفت بوده و از نظر جایگاه اجتماعی پایین‌تر از محله "بریم" قرار داشته است.
برای رسیدن به این محله زیبا با معماری خاص آن باید به سمت فلکه سینما نفت رانندگی کنید. با رسیدن به فلکه، بنای سینما به خوبی مشخص است.